Van der Velden Rioleringsbeheer

EINDHOVEN - Na enkele dagen graven is deze week het eerste tastbare bewijs naar boven gekomen dat Eindhoven vroeger omringd was met een verdedigingswal. Niet alleen werd op het 18 Septemberplein de Woenselse poort gevonden, ook een kanonskogel en een spies doken op als getuigen van de roerige tijden die Eindhoven in de late middeleeuwen heeft gekend.

Stadsarcheoloog Nico Arts is in zijn nopjes. "De Woenselse poort is voor het eerst gezien op een prent uit 1600 en hij heeft lang tot de verbeelding gesproken. Nu liggen de funderingen hier open en bloot", zei Aarts gisteren overdag, enkele uren voordat de problemen met de fundering van de Piazza als gevolg van de opgravingen werden geconstateerd.

Kort na 1200 stichtte Hertog van Brabant de stad Eindhoven in niemandsland de Kempen. Eindhoven werd echter al snel aangevallen door de Hertog van Gelderen, die in Venlo gezeteld was. Hij ondernam plundertochten om de stad in te nemen. Arts: "Eindhoven werd versterkt met de aanleg van een gracht en een aarden wal met drie stadspoorten. De Woenselse poort was de meest noordelijke toegang tot de stadskern." In 1437 wordt voor het eerst melding gemaakt van deze stadspoorten.

Omstreeks 1583, aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog, begint de echte ellende. De stad wordt geteisterd door hevige gevechten en komt meerdere malen in handen van de Spanjaarden. Zij werden het volgens Arts echter beu om Eindhoven steeds te verdedigen en wilden de stad met de grond gelijk maken. "Dat plan hebben ze gelukkig niet uitgevoerd, maar ze bouwden wel een fort binnen de stadswal. Dit werd na 1600 weer opgeheven. De stadspoorten hebben hierdoor een jaar of vijftien buiten de stad gelegen."

Een aantal historische voorwerpen die afgelopen week opgegraven werden, duiden op het gewelddadige verleden van Eindhoven. Zo lag er niet ver van de stadswal een ijzeren kanonskogel. Ook lag er een spies, waarmee in de middeleeuwen van man tot man werd gevochten. Verder bestaan de vondsten met name uit slachtafval en aardewerk.

De Woenselse poort bestond uit twee vierkante torens met daartussen een brug die over de gracht liep. De poort werd in de loop van de 17e eeuw gesloopt, waarschijnlijk omdat hij toen geen functie meer had. In het begin van de 19e eeuw werd er een gemetseld riool aangelegd en is een deel van de fundering van de poort verwoest. Ook bij de aanleg van de nieuwe riolen in de jaren vijftig bleven de oude funderingen niet gespaard. De komende week zal duidelijk worden hoeveel er nog van de Woenselse poort is overgebleven.